Acceptance and Commitment Therapy (ACT)
Ruimte maken voor wat je voelt en kiezen wat belangrijk is
Moeilijke gedachten en gevoelens horen bij het leven. Toch kun je er zo mee in gevecht raken dat ze steeds meer ruimte innemen. Misschien probeer je spanning te vermijden, blijf je piekeren of stel je belangrijke keuzes uit omdat je eerst van een vervelend gevoel af wilt.
Acceptance and Commitment Therapy helpt je om anders met zulke ervaringen om te gaan. Je oefent om ruimte te maken voor wat je niet direct kunt veranderen en tegelijkertijd stappen te zetten in de richting van wat voor jou belangrijk is.
Wat is ACT?
Acceptance and Commitment Therapy, afgekort tot ACT, is een vorm van gedragstherapie. De methode richt zich op het vergroten van je psychologische flexibiliteit: het vermogen om aanwezig te blijven bij wat je ervaart en bewust te kiezen hoe je wilt handelen.
Binnen ACT leer je onder andere:
- gedachten herkennen zonder ze automatisch als waarheid te behandelen;
- moeilijke emoties en lichamelijke ervaringen beter verdragen;
- je aandacht terugbrengen naar het hier en nu;
- vriendelijker en met meer afstand naar jezelf kijken;
- stilstaan bij wat je werkelijk belangrijk vindt;
- concrete stappen zetten die bij jouw waarden passen.
Het doel is niet dat moeilijke gedachten en gevoelens volledig verdwijnen. Je leert voorkomen dat ze steeds bepalen wat je wel of niet doet.
Waar kan ACT bij helpen?
ACT kan worden ingezet bij verschillende klachten en terugkerende patronen, zoals:
- stress en langdurige spanning;
- piekeren en overdenken;
- sombere gevoelens;
- perfectionisme;
- onzekerheid en zelfkritiek;
- moeite met grenzen en keuzes;
- vermijding van moeilijke situaties of gevoelens;
- overprikkeling;
- vastlopen in werk of relaties;
- moeite met het accepteren van omstandigheden die je niet kunt veranderen.
ACT kan ook passen wanneer je vooral verlangt naar meer richting, veerkracht en ruimte om te leven volgens wat voor jou belangrijk is.
Hoe werkt ACT?
Tijdens de behandeling onderzoek je hoe je omgaat met moeilijke gedachten, gevoelens en lichamelijke reacties. Misschien probeer je ze onder controle te krijgen, weg te drukken of te vermijden. Dat kan op korte termijn opluchten, maar je op langere termijn beperken.
Je oefent om deze ervaringen op te merken zonder er direct door te worden meegesleept. Tegelijkertijd onderzoek je welke waarden richting kunnen geven aan je keuzes.
Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je:
- een gedachte leert zien als een gedachte in plaats van als een feit;
- opmerkt wat er in je lichaam gebeurt zonder het meteen te hoeven oplossen;
- bewust blijft bij een moeilijke situatie;
- onderzoekt wat jij belangrijk vindt in werk, relaties of de omgang met jezelf;
- een kleine, haalbare stap zet ondanks twijfel of spanning;
- anders leert reageren op terugkerende zelfkritiek.
ACT is een actieve en ervaringsgerichte manier van werken. Naast gesprekken wordt gebruikgemaakt van oefeningen, metaforen en praktische opdrachten.
Acceptatie betekent niet opgeven
Het woord acceptatie kan de indruk wekken dat je je bij een vervelende situatie moet neerleggen. Dat is niet wat binnen ACT wordt bedoeld.
Acceptatie betekent dat je leert erkennen wat er op dit moment aanwezig is, zonder al je energie te besteden aan het bestrijden van gedachten of gevoelens die je niet direct kunt veranderen.
Juist daardoor kan er ruimte ontstaan om wél invloed uit te oefenen op je gedrag en keuzes. Je hoeft dus niet te wachten tot onzekerheid, verdriet of spanning verdwenen is voordat je een stap kunt zetten.
ACT als onderdeel van je behandeling
ACT kan als belangrijkste behandelmethode worden ingezet of worden gecombineerd met andere methoden.
Je hoeft zelf niet te bepalen welke methode je nodig hebt. Tijdens de intake onderzoeken jullie wat er speelt en bespreken jullie welke aanpak passend kan zijn.
Bekijk het overzicht van behandelmethoden
Wat kun je verwachten?
Tijdens de intake worden je klachten, terugkerende patronen, omstandigheden en doelen in kaart gebracht. Wanneer ACT passend lijkt, onderzoeken jullie welke gedachten en gevoelens veel invloed op je hebben en wat voor jou werkelijk belangrijk is.
Tijdens de behandeling werk je met gesprekken en oefeningen. Je past wat je ontdekt ook toe in situaties buiten de behandelkamer. Regelmatig bespreken jullie wat je merkt, welke stappen lukken en waar je nog in vastloopt.
Hoe lang een traject duurt, verschilt per persoon en hulpvraag. Daarover worden vooraf geen vaste resultaten of aantallen sessies beloofd.
Waarom ACT bij Praktijk Hertig?
Niet alleen minder klachten, maar meer richting
ACT richt zich niet uitsluitend op het verminderen van klachten. Er is ook aandacht voor de manier waarop je wilt leven en de persoon die je wilt zijn.
We onderzoeken welke waarden voor jou belangrijk zijn en hoe je daar in het dagelijks leven ruimte aan kunt geven. Zo werk je niet alleen aan wat je minder wilt ervaren, maar ook aan wat je juist wilt opbouwen of terugvinden.
Ervaren wat er gebeurt wanneer spanning oploopt
Het is vaak gemakkelijker om rustig over een situatie na te denken dan om op het moment zelf anders te reageren. Daarom kunnen ACT-oefeningen waar passend worden aangevuld met lichaamsgericht of ervaringsgericht werken.
In de boksring kan bijvoorbeeld zichtbaar worden wat je doet wanneer spanning ontstaat: ga je harder werken, jezelf aanpassen, vermijden of de controle vasthouden?
Veelgestelde vragen over cognitieve gedragstherapie
Is ACT hetzelfde als leren accepteren dat iets niet verandert?
Nee. ACT leert je onderscheid maken tussen wat je niet direct kunt veranderen en waar je wel invloed op hebt. Je oefent om minder energie te verliezen aan de strijd met gedachten en gevoelens, zodat je bewuster kunt handelen.
Moeten mijn klachten eerst verminderen voordat ik verder kan?
Niet altijd. Binnen ACT leer je dat je ook betekenisvolle stappen kunt zetten terwijl spanning, onzekerheid of verdriet nog aanwezig is. Klachten hoeven dus niet volledig verdwenen te zijn om weer richting te ervaren.
Moet ik bij ACT thuis oefenen?
Graag. De oefeningen zijn bedoeld om toe te passen in het dagelijks leven. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je gedachten observeert, bewust stilstaat bij een keuze of een kleine stap zet die aansluit bij wat jij belangrijk vindt.
Kan ACT ook lichaamsgericht worden ingezet?
Ja. Gedachten, emoties en lichamelijke reacties beïnvloeden elkaar. Waar passend kunnen we daarom ook aandacht besteden aan wat je lichaam doet wanneer spanning of angst oploopt.
Wat als ik niet goed weet wat mijn hulpvraag precies is?
Dat hoeft geen probleem te zijn. Tijdens de intake brengen we samen in kaart waar je tegenaan loopt, wat je graag zou willen veranderen en welke behandeling daarbij past.
Doe de eerste stap!
Bespreek de mogelijkheden
In een telefonisch gesprek van ongeveer 20 minuten focussen we samen op jouw vraag, situatie en hoe wij je kunnen helpen.
Plan een intake
In een intakegesprek nemen we uitgebreid aandacht voor jouw hulpvraag, krachten en levensgeschiedenis.
Klaar om aan de slag te gaan
Met een helder doel en plan gaan we aan de slag! Dat kan in onze praktijk (inclusief toffe boksring) of online.
Wil je verkennen of ons aanbod bij je past?
Plan zelf online een vrijblijvende telefonische kennismaking van ongeveer twintig minuten. Je kunt kort vertellen wat je zoekt en vragen stellen over onze werkwijze. Samen verkennen we of Praktijk Hertig bij je hulpvraag kan aansluiten.
Wil je liever eerst iets vragen? Stuur ons dan gerust een e-mail.