EMDR therapie in de regio Zwolle

Hoe werkt EMDR bij ingrijpende herinneringen?

Een behandeling die kan helpen om de emotionele lading van herinneringen te verminderen

Een ongeluk, geweldsincident, medische ervaring, verlies of andere ingrijpende gebeurtenis kan nog lang doorwerken. Misschien krijg je ongewild beelden terug, vermijd je situaties die je aan de gebeurtenis herinneren of reageert je lichaam alsof het gevaar opnieuw aanwezig is.

EMDR kan worden ingezet wanneer herinneringen klachten blijven oproepen. In dit artikel lees je wat EMDR is, wat er bekend is over de werking, hoe een behandeling verloopt en wanneer een andere aanpak mogelijk beter past.

Geschreven en inhoudelijk beoordeeld door: Anjes Hertig, GZ-psycholoog
Oorspronkelijk gepubliceerd: 16 november 2021
Inhoudelijk herzien: 12 september 2026
Leestijd: ongeveer 10 minuten

Trauma’s verwerken met EMDR

In het kort

• EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing.
• Tijdens EMDR denk je kort terug aan een belastende herinnering terwijl je tegelijkertijd een taak uitvoert die aandacht vraagt.
• De herinnering wordt niet gewist, maar kan minder levendig en minder emotioneel beladen worden.
• EMDR is een aanbevolen traumagerichte behandeling bij een posttraumatische stressstoornis, maar ook bij soortgelijke klachten.
• EMDR kan soms ook worden overwogen bij andere klachten waarbij concrete, belastende herinneringen een belangrijke rol spelen. De wetenschappelijke onderbouwing daarvoor verschilt per klacht.
• Tijdens de intake wordt onderzocht of EMDR past bij je klachten, omstandigheden en doelen.

Wat is EMDR?

EMDR is een psychologische behandelmethode voor mensen die last blijven houden van belastende herinneringen. De methode werd eind jaren tachtig ontwikkeld en is daarna uitgebreid onderzocht, vooral bij de behandeling van posttraumatische stressklachten.

Tijdens EMDR vraagt de behandelaar je om een herinnering bewust op te halen. Terwijl je aan het meest beladen beeld denkt, voer je tegelijkertijd een andere taak uit. Vaak volg je met je ogen de handbewegingen van de behandelaar. Er kunnen ook andere visuele, auditieve of mentale taken worden gebruikt.

De herinnering verdwijnt hierdoor niet. Het doel is dat je eraan kunt terugdenken zonder dat deze nog dezelfde hevige emoties, spanning of lichamelijke reacties oproept.

Hoe kan EMDR helpen?

Over de precieze werking van EMDR bestaat nog geen volledige zekerheid. De meest onderzochte verklaring is gebaseerd op de beperkte capaciteit van het werkgeheugen.

Het terugdenken aan een ingrijpende gebeurtenis vraagt aandacht van het werkgeheugen. De afleidingstaak doet dat ook. Wanneer beide taken tegelijkertijd worden uitgevoerd, blijft er minder capaciteit over om de herinnering even levendig en emotioneel op te roepen.

Onderzoek laat zien dat oogbewegingen en andere belastende taken de levendigheid en emotionele intensiteit van herinneringen kunnen verminderen. Waarschijnlijk is dit niet het enige proces dat een rol speelt. Ook het opnieuw ophalen van de herinnering, het verwerken van nieuwe informatie, verandering van betekenis en het ervaren dat je in het heden veilig bent, kunnen bijdragen.

Het is daarom te eenvoudig om te zeggen dat EMDR herinneringen uit het brein “wist” of definitief “opslaat”. De herinnering blijft bestaan, maar kan anders worden ervaren.

Traumaklachten zijn niet automatisch PTSS

Na een ingrijpende gebeurtenis zijn spanning, verdriet, slecht slapen en steeds aan de ervaring denken aanvankelijk begrijpelijke reacties. Bij veel mensen worden deze reacties geleidelijk minder.

Soms houden klachten aan, nemen ze toe of beïnvloeden ze het dagelijks leven steeds sterker. Ook dan is niet automatisch sprake van PTSS. Een diagnose kan pas worden vastgesteld na diagnostisch onderzoek.

Je hoeft zelf niet te weten of je klachten onder een bepaalde diagnose vallen om hulp te vragen. Tijdens de intake kijken we naar wat je ervaart, hoe lang dat al speelt, welke invloed het heeft op je leven en welke begeleiding daarbij kan passen.

Je hoeft zelf geen diagnose te kennen om hulp te vragen. Tijdens een intake wordt gekeken naar:

• wat je hebt meegemaakt;
• welke klachten je ervaart;
• hoelang de klachten bestaan;
• wat de invloed is op je dagelijks leven;
• wat je al hebt geprobeerd;
• wat je wilt veranderen;
• welke behandeling of begeleiding daarbij kan passen.

Wat zegt wetenschappelijk onderzoek?

EMDR is vooral onderzocht bij posttraumatische stressstoornis, oftewel PTSS. Nederlandse en internationale behandelrichtlijnen noemen EMDR als een van de aanbevolen traumagerichte behandelingen voor volwassenen met PTSS.

Systematische reviews en meta-analyses laten zien dat traumagerichte psychologische behandelingen, waaronder EMDR, klachten van PTSS kunnen verminderen. Andere aanbevolen behandelingen zijn onder meer traumagerichte cognitieve gedragstherapie, Imaginaire Exposure en Cognitive Processing Therapy.

Onderzoek laat niet overtuigend zien dat één traumagerichte behandeling voor iedereen de beste keuze is. Persoonlijke voorkeuren, eerdere ervaringen, de aard van de klachten, mogelijke andere problemen en de deskundigheid van de behandelaar spelen mee bij het kiezen van een behandeling.

Voor toepassingen van EMDR buiten PTSS is de wetenschappelijke onderbouwing wisselend en meestal minder sterk. Er zijn onderzoeken naar EMDR bij onder meer angst, pijn, depressieve klachten en een negatief zelfbeeld, maar de hoeveelheid en kwaliteit van het bewijs verschillen per onderwerp. Het is daarom belangrijk om niet iedere behandeling waarbij EMDR wordt gebruikt als even goed onderzocht te presenteren.

Wanneer kan EMDR worden overwogen?

EMDR kan passend zijn wanneer een of meer concrete herinneringen nog duidelijke klachten oproepen. Dat kan bijvoorbeeld voorkomen na:

• een ongeluk of geweldsincident;
• bedreiging, mishandeling of seksueel grensoverschrijdende ervaringen;
• een medische ingreep, bevalling of ziekenhuisopname;
• een werkgerelateerd incident;
• pesten, vernedering of afwijzing;
• het plotseling of schokkend overlijden van iemand;
• een andere ervaring die verbonden blijft met angst, schuld of schaamte.

EMDR kan soms ook worden overwogen wanneer een eerdere ervaring een negatieve overtuiging over jezelf in stand houdt. Bijvoorbeeld: “Ik ben machteloos”, “Het is mijn schuld” of “Ik ben niet goed genoeg”.

Dat betekent niet dat EMDR bij iedere nare ervaring, verliesreactie of onzekerheid de aangewezen behandeling is. Soms past een andere behandelvorm beter of is een combinatie van behandelmethoden nodig.

Veelgestelde vragen over EMDR?

Is EMDR zwaar?

Tijdens EMDR richt je je bewust op een herinnering die spanning oproept. Dat kan emotioneel en lichamelijk intensief zijn. De spanning wordt tijdens de sessie zorgvuldig gevolgd en de behandeling wordt aangepast aan wat je aankunt.

Na een sessie kun je je bijvoorbeeld moe, emotioneel of wat onrustig voelen. Ook kunnen beelden, gedachten of dromen tijdelijk sterker aanwezig zijn. Bij anderen ontstaat juist direct meer rust. Reacties verschillen per persoon.

De behandelaar bespreekt vooraf wat je kunt doen wanneer je na de sessie iets opmerkt en hoe je contact kunt opnemen als je je zorgen maakt.

Hoeveel EMDR-sessies zijn nodig?

Dat is niet vooraf precies te voorspellen. Bij een duidelijk afgebakende gebeurtenis kunnen soms enkele sessies voldoende zijn. Wanneer er meerdere gebeurtenissen, langdurige onveiligheid of andere psychische klachten spelen, kan een uitgebreider behandeltraject nodig zijn.

Ook kan EMDR worden gecombineerd met andere behandelvormen. De duur hangt onder andere af van:

• het aantal en de aard van de belastende ervaringen;
• hoe lang de klachten bestaan;
• de invloed van de klachten op je dagelijks leven;
• eventuele andere psychische of lichamelijke klachten;
• je draagkracht en omstandigheden;
• wat je tijdens de behandeling nodig hebt.

Tijdens het traject evalueren we regelmatig of de aanpak nog aansluit bij je doelen.

Moet je eerst leren ontspannen of stabiliseren?

Niet iedereen hoeft vóór EMDR een langdurig stabilisatietraject te volgen. Tegelijkertijd is het belangrijk dat de behandeling veilig en verantwoord kan worden uitgevoerd.

Tijdens de intake wordt daarom onder andere gekeken naar je huidige omstandigheden, manieren om met spanning om te gaan, eventuele dissociatieve klachten, middelengebruik en de steun die je om je heen hebt.

Soms kan EMDR direct beginnen. Soms is eerst aanvullende voorbereiding nodig of past een andere vorm van behandeling beter. Dit is geen vaste volgorde, maar een professionele afweging die je samen met de behandelaar maakt.

EMDR en oefeningen in de boksring

Bij Praktijk Hertig kan psychologische behandeling meer omvatten dan alleen praten. Soms kunnen lichaamsgerichte oefeningen of boks-psychotherapie helpen om reacties op spanning, grenzen en veiligheid concreter te herkennen.

EMDR hoeft niet in een boksring plaats te vinden en boksoefeningen zijn geen standaardonderdeel van het EMDR-protocol. Wanneer EMDR en ervaringsgerichte oefeningen binnen één behandeltraject worden gebruikt, bespreekt Anjes vooraf:

• welk doel iedere interventie heeft;
• waarom de combinatie bij jouw hulpvraag mogelijk passend is;
• wat de oefeningen inhouden;
• wat de wetenschappelijke onderbouwing en beperkingen zijn;
• of jij met deze werkwijze instemt.

De stevige wetenschappelijke onderbouwing van EMDR bij PTSS geldt niet automatisch voor iedere aangepaste combinatie van EMDR en boksoefeningen. Daarom presenteren we boks-psychotherapie als een mogelijke aanvulling binnen een behandelplan en niet als noodzakelijk onderdeel van EMDR.

Kun je EMDR bij jezelf uitvoeren?

Online zijn oefeningen en filmpjes te vinden die op EMDR lijken. Het zelfstandig oproepen en bewerken van ingrijpende herinneringen is niet zonder meer verstandig.

Een behandelaar beoordeelt welke herinnering centraal moet staan, bewaakt het proces en let op reacties die kunnen ontstaan. Ook kan een behandelaar het tempo, de taak en de aanpak aanpassen wanneer dat nodig is.

Algemene oefeningen om tot rust te komen kunnen soms helpend zijn, maar zijn niet hetzelfde als een professionele EMDR-behandeling.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Overweeg om met je huisarts of een psycholoog te praten wanneer je bijvoorbeeld:

• regelmatig wordt overvallen door nare herinneringen of beelden;
• nachtmerries of ernstige slaapproblemen hebt;
• situaties steeds meer gaat vermijden;
• voortdurend gespannen of alert bent;
• je verdoofd, afgesloten of niet jezelf voelt;
• veel last hebt van schuld, schaamte, angst of somberheid;
• merkt dat klachten je werk, relaties of dagelijks leven beïnvloeden;
• middelen gebruikt om herinneringen of gevoelens te onderdrukken;
• na verloop van tijd nauwelijks verbetering merkt.

Bij acute onveiligheid, een psychische crisis of gedachten aan zelfdoding is een kennisartikel of reguliere aanmelding niet voldoende. Neem dan contact op met je huisarts of huisartsenpost. Bij direct gevaar bel je 112.

EMDR bij Praktijk Hertig in Zwolle

Anjes Hertig is BIG-geregistreerd GZ-psycholoog en biedt psychologische en traumagerichte behandeling aan jongeren vanaf 16 jaar en volwassenen.

Tijdens de intake onderzoeken jullie samen:

• welke klachten je ervaart;
• welke ervaringen daarin mogelijk een rol spelen;
• wat je wilt veranderen;
• of EMDR passend is;
• of een andere of aanvullende behandelvorm beter aansluit.

De behandeling vindt plaats in de praktijk in Zwolle. Een deel van een behandeltraject kan, wanneer dat passend en verantwoord is, online plaatsvinden.

Praktijk Hertig biedt particuliere psychologische behandeling die rechtstreeks aan de cliënt wordt gefactureerd. Je hebt voor aanmelding geen verwijzing nodig. Meer informatie over kosten en facturatie vind je op de pagina Tarieven en vergoeding.

[Lees meer over psychologische behandeling]
[Lees meer over trauma, verlies en ingrijpende gebeurtenissen]
[Bekijk onze werkwijze]
[Bekijk tarieven en vergoeding]